Fotowoltaika wschód–zachód czy południe? Mniej kWh, ale droższe kWh
Panele na dachu wschód–zachód o nachyleniu 35° dają w Warszawie ok. 826 kWh (kilowatogodzin) z 1 kWp (kilowata szczytowego) rocznie, czyli ok. 21% mniej niż dach na południe (1 050 kWh). Ich prąd powstaje rano i po południu, kiedy jest droższy: w net-billingu ok. 0,32 zł za kWh zamiast 0,30 zł. To nie wyrównuje straty, więc południe daje najwięcej złotówek. Wschód–zachód nadrabia tam, gdzie dom zużywa prąd rano i po południu.
Aktualizacja: 18.10.2026 · ok. 10 min czytania · każda liczba ze źródłem
Wschód–zachód to dobry wybór, gdy nie masz połaci na południe.Jeśli masz, południe wygrywa. Dach na północ daje o połowę mniej prądu i zwykle się nie opłaca.
Ile prądu traci układ wschód–zachód
Policzyliśmy w PVGIS, bezpłatnym kalkulatorze Komisji Europejskiej, ile kWh rocznie daje 1 kWp paneli w Warszawie przy różnych kierunkach i nachyleniach dachu. Punktem odniesienia jest dach na południe pochylony pod kątem 35°.
| Dach | kWh z 1 kWp rocznie | Różnica do południa 35° |
|---|---|---|
| Południe, 35° | 1 050 | punkt odniesienia |
| Południe, 10° (prawie płaski dach) | 953 | −9% |
| Wschód, 15° | 868 | −17% |
| Zachód, 15° | 859 | −18% |
| Wschód, 35° | 836 | −20% |
| Zachód, 35° | 815 | −22% |
| Północ, 35° | 535 | −49% |
Im bardziej płaski dach, tym mniejsza strata. Przy nachyleniu 15° wschód i zachód tracą do południa 35° ok. 17–18%, a do płaskiego dachu na południe (10°) tylko ok. 9%. Zachód wypada odrobinę gorzej od wschodu, ale to różnica rzędu 1–3%.
Strata jest głównie zimą
Latem kierunek prawie nie ma znaczenia. W czerwcu 1 kWp na wschodzie lub zachodzie przy nachyleniu 15° daje 133–135 kWh, tyle samo co na południu 35°. Zimą jest inaczej: w grudniu dach wschód–zachód daje 11–12 kWh, a dach na południe 25 kWh, czyli dwa razy więcej.
| Dach | sty | lut | mar | kwi | maj | cze | lip | sie | wrz | paź | lis | gru |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Południe, 35° | 33 | 50 | 89 | 119 | 131 | 135 | 133 | 126 | 104 | 71 | 33 | 25 |
| Południe, 10° | 22 | 37 | 75 | 110 | 131 | 140 | 135 | 120 | 89 | 55 | 23 | 16 |
| Wschód, 35° | 17 | 31 | 64 | 98 | 119 | 128 | 122 | 106 | 77 | 44 | 18 | 12 |
| Zachód, 35° | 16 | 30 | 63 | 95 | 114 | 124 | 119 | 105 | 75 | 45 | 18 | 11 |
| Wschód, 15° | 16 | 31 | 66 | 102 | 125 | 135 | 130 | 111 | 79 | 45 | 18 | 11 |
| Zachód, 15° | 16 | 30 | 65 | 100 | 123 | 133 | 128 | 111 | 78 | 45 | 18 | 11 |
| Północ, 35° | 9 | 15 | 28 | 56 | 88 | 105 | 97 | 69 | 33 | 19 | 10 | 7 |
Kilowatogodziny na 1 kWp w każdym miesiącu, Warszawa, PVGIS. To ważne dla każdego, kto liczy na prąd z paneli zimą, np. do pompy ciepła. Od listopada do lutego dach wschód–zachód daje niewiele ponad połowę tego, co dach na południe (ok. 54%).
Ile warte są te kWh w net-billingu
W net-billingu prąd oddany do sieci wycenia się według RCE (rynkowej ceny energii). Od 1 lipca 2024 r. można się rozliczać ceną z każdej godziny. Najtaniej jest w środku dnia, bo wtedy wszystkie panele w kraju produkują najwięcej. Rano i po południu prąd jest droższy.
Dach na południe oddaje 63% energii między 10 a 15. Dach na wschód aż 32% produkuje między 6 a 10, a dach na zachód 39% między 15 a 20. Policzyliśmy, ile byłaby warta cała produkcja instalacji 6 kWp w Warszawie, gdyby w całości szła do sieci, przy cenach RCE z okresu od 1.10.2025 do 30.09.2026.
| Dach (35°) | kWh z 1 kWp | Średnia RCE ważona produkcją | Wartość 6 kWp rocznie | W depozycie (×1,23) | Produkcja w godz. 6–10 / 10–15 / 15–20 |
|---|---|---|---|---|---|
| Południe | 1 038 | 0,300 zł/kWh | 1 866 zł | 2 295 zł | 17% / 63% / 20% |
| Wschód | 844 | 0,320 zł/kWh | 1 619 zł | 1 991 zł | 32% / 57% / 11% |
| Zachód | 807 | 0,320 zł/kWh | 1 550 zł | 1 906 zł | 7% / 54% / 39% |
kWh ze wschodu i zachodu jest więc warta ok. 7% więcej. Ale dach na południe produkuje ok. 25% więcej kWh, więc i tak wygrywa. Instalacja 6 kWp rozłożona po połowie na wschód i zachód dałaby ok. 1 585 zł zamiast 1 866 zł, czyli ok. 280 zł mniej rocznie. Po doliczeniu współczynnika 1,23 do depozytu różnica wynosi ok. 350 zł.
Liczby w tej tabeli są nieco inne niż w pierwszej (np. 1 038 zamiast 1 050 kWh dla południa), bo opierają się na godzinowej pogodzie z 2023 r., a nie na rocznym wyniku PVGIS. Strony miast w naszym serwisie podają 0,325 zł jako średnią wartość kWh z paneli dla typowego profilu produkcji. Tabela wyżej to osobne wyliczenie dla dachu 35° w Warszawie, dlatego wynik jest trochę inny.
Godzinowe ceny z ostatnich dni sprawdzisz na stronie ceny prądu RCE. Dlaczego w południe bywają nawet zerowe, wyjaśniamy w artykule Ujemne ceny prądu.
Autokonsumpcja: tu wschód–zachód odrabia straty
Najwięcej wart jest prąd, którego nie musisz kupić. kWh zużyta od razu w domu oszczędza cenę energii i zmienną opłatę za dystrybucję, razem ok. 0,97 zł. kWh oddana do sieci daje w depozycie ok. 0,37–0,39 zł, a depozytem płacisz tylko za energię.
Weźmy dom, który zużywa 4 500 kWh prądu rocznie, średnio ok. 12,3 kWh dziennie. Nie mamy godzinowego profilu zużycia takiego domu, więc nie podajemy jego autokonsumpcji w procentach. Zasada jest jednak prosta:
- dom zużywa najwięcej rano (śniadanie, czajnik, ciepła woda) i od popołudnia do wieczora (gotowanie, pranie, powrót z pracy i szkoły);
- dach na południe ma w południe wysoki szczyt produkcji, którego dom zwykle nie zdąży zużyć, więc duża część trafia do sieci;
- dach wschód–zachód rozkłada produkcję na dłuższą część dnia, z niższym szczytem, więc większa część prądu może zostać w domu.
Ile to musi dać, żeby się wyrównało? Przy instalacji 6 kWp dom z dachem wschód–zachód musiałby zużyć na bieżąco ok. 600–700 kWh rocznie więcej niż ten sam dom z dachem na południe. To ok. 1,6–1,9 kWh dziennie. Czy Twój dom to osiągnie, zależy od tego, kiedy w nim jesteś i co włączasz.
Wschód–zachód bywa równie opłacalny jak południe.Pod warunkiem, że dużo prądu zużywasz rano i po południu, a nie tylko wieczorem, gdy panele już nie pracują.
Kiedy wschód–zachód ma sens, a kiedy nie
Ma sens
- Masz dach dwuspadowy z połaciami na wschód i zachód. Nie masz wtedy wyboru kierunku, a strata ok. 20% to nie powód, żeby rezygnować. Możesz też wykorzystać obie połacie zamiast jednej.
- Masz płaski dach. Panele ustawione nisko na wschód i zachód (ok. 15°) tracą do płaskiego dachu na południe tylko ok. 9%.
- Ktoś jest w domu rano i po południu. Praca zdalna, dzieci po szkole, emeryci: wtedy rośnie autokonsumpcja.
- Masz magazyn energii albo go planujesz. Magazyn i tak przesuwa nadwyżkę na wieczór. Przy niższym szczycie w południe może wystarczyć mniejszy. Czy magazyn się zwróci, liczymy w artykule Czy magazyn energii się opłaca.
- Masz pompę ciepła do ciepłej wody. Grzanie wody rano i po południu dobrze pasuje do produkcji ze wschodu i zachodu.
Nie ma sensu albo trzeba uważać
- Masz połać na południe. Wtedy południe daje najwięcej i prądu, i złotówek.
- Liczysz na prąd z paneli do ogrzewania zimą. Od listopada do lutego dach wschód–zachód daje ok. 54% tego, co dach na południe. Więcej o łączeniu paneli z ogrzewaniem piszemy w artykule Pompa ciepła i fotowoltaika.
- W dzień dom stoi pusty. Wtedy prawie cały prąd idzie do sieci, a tam południe wygrywa o ok. 280 zł rocznie przy 6 kWp.
Fotowoltaika na dachu północnym
Dach na północ pochylony pod kątem 35° daje w Warszawie 535 kWh z 1 kWp rocznie, czyli o połowę mniej niż dach na południe. W grudniu to 7 kWh, w czerwcu 105 kWh. Za tę samą cenę instalacji dostajesz więc o połowę mniej prądu, a zwrot trwa mniej więcej dwa razy dłużej.
Jeśli firma proponuje Ci panele na północnej połaci, poproś o wyliczenie produkcji właśnie dla tego kierunku i nachylenia. Przy dachu dwuspadowym północ–południe panele zwykle opłaca się położyć tylko od południa.
Co sprawdzić w ofercie
- Produkcja dla Twoich kierunków. Oferta powinna podawać roczną produkcję osobno dla każdej połaci, z jej kierunkiem i nachyleniem. Jeśli firma wpisała ok. 1 000 kWh z 1 kWp dla dachu wschód–zachód, prawdopodobnie liczyła jak dla południa. W Warszawie realnie to ok. 815–870 kWh.
- Osobne wejścia falownika (MPPT) dla każdej połaci. MPPT (układ śledzenia punktu mocy maksymalnej) to wejście falownika, które dopasowuje się do warunków pracy podłączonych paneli. Panele na wschodzie i na zachodzie pracują w innych godzinach, więc każda połać powinna mieć własne wejście. Zapytaj, ile wejść MPPT ma falownik i które panele są do którego podłączone.
- Cena za 1 kWp. Mniej kWh z 1 kWp oznacza dłuższy zwrot przy tej samej cenie. Porównaj kilka ofert na ten sam sprzęt.
- Zacienienie. Komin, drzewo albo sąsiedni dom rano lub wieczorem zabierają więcej przy dachu wschód–zachód, bo właśnie wtedy on produkuje. Poproś o uwzględnienie cienia w wyliczeniu.
Masz już panele na wschód i zachód? Wgraj dane z licznika do audytu z eLicznika. Pokaże, ile prądu zużywasz od razu i ile naprawdę jest wart ten oddany. Uzysk dla Twojego miasta sprawdzisz na stronach miast, np. Warszawa.
Jak liczymy
- Produkcja: PVGIS 5.3 (Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze), dostęp przez API re.jrc.ec.europa.eu. Lokalizacja: Warszawa, 52,23° N, 21,01° E. Straty systemowe 14%, panele krzemowe, montaż wolnostojący na dachu. Nachylenia 35°, 15° i 10°, kierunki południe, wschód, zachód i północ.
- Wartość w net-billingu: godzinowa produkcja z PVGIS dla roku pogodowego 2023 zestawiona z godzinowymi cenami RCE z PSE (Polskich Sieci Elektroenergetycznych) z tego samego dnia i godziny w okresie 1.10.2025–30.09.2026, w czasie polskim. Średnia RCE jest ważona produkcją. Wartość dla 6 kWp zakłada, że cała produkcja idzie do sieci, a depozyt w całości wykorzystasz.
- Wschód–zachód po połowie: średnia z obu kierunków, ok. 826 kWh z 1 kWp i ok. 1 585 zł rocznie dla 6 kWp.
- Wyrównanie przez autokonsumpcję: porównujemy dom z tym samym zużyciem na bieżąco przy obu dachach, a potem szukamy, ile kWh więcej musiałby zużyć dom z dachem wschód–zachód. kWh zużyta na miejscu: ok. 0,97 zł (energia ok. 0,61 zł z VAT według średniej ceny w taryfach URE na 2026 r. i zmienna dystrybucja Tauron G11 ok. 0,36 zł). kWh oddana: 0,300 lub 0,320 zł × 1,23.
Czego nie liczymy: profilu zużycia konkretnego domu, zacienienia, spadku wydajności paneli z wiekiem, różnic w cenie montażu na dwóch połaciach ani zmian cen RCE w kolejnych latach.
Częste pytania
Czy fotowoltaika wschód–zachód się opłaca?
Zwykle tak, jeśli nie masz dachu na południe. W Warszawie daje ok. 20% mniej prądu, ale ten prąd jest w net-billingu wart ok. 0,32 zł za kWh zamiast 0,30 zł. Najwięcej zyskujesz, gdy dużo prądu zużywasz rano i po południu.
Co lepsze: wschód czy zachód?
Różnica jest mała. W naszym wyliczeniu wschód daje ok. 1–5% więcej prądu niż zachód, a kWh z obu kierunków ma tę samą średnią wartość, ok. 0,32 zł. Zachód produkuje więcej po 15, co pasuje do domów, w których ludzie wracają po południu.
Czy panele na północnym dachu mają sens?
Rzadko. Przy nachyleniu 35° dają ok. 535 kWh z 1 kWp rocznie, o połowę mniej niż na południe, więc zwrot trwa mniej więcej dwa razy dłużej. Jeśli ktoś je proponuje, poproś o wyliczenie produkcji dla tego kierunku.
Czy przy dachu wschód–zachód potrzebny jest specjalny falownik?
Nie specjalny, ale z osobnym wejściem MPPT dla każdej połaci. Panele na wschodzie i zachodzie pracują w innych godzinach, więc nie powinny być podłączone do jednego wejścia. Sprawdź to w ofercie.
Czy wschód–zachód pasuje do magazynu energii?
Tak. Produkcja rozłożona na dłuższą część dnia oznacza niższy szczyt w południe, więc mniej prądu trzeba przechować. Magazyn przesuwa resztę na wieczór, gdy panele już nie pracują.
Źródła
- Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze, PVGIS 5.3: dostęp przez API, stan na 2026-10-18
- Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze, kalkulator PVGIS, stan na 2026-10-18
- PSE, rynkowa cena energii elektrycznej (RCE), dane godzinowe 1.10.2025–30.09.2026, stan na 2026-10-18
- gov.pl, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Czym jest system net-billing i jak zwiększyć jego efektywność, stan na 2026-10-18
- ELI Sejmu, ustawa o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68, stan na 2026-10-18
- URE, Prezes URE zatwierdził taryfy na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej na 2026 r. (17.12.2025), stan na 2026-10-18
- TAURON Dystrybucja, stawki brutto w grupach G na rok 2026, stan na 2026-10-18
Czytaj dalej
- Czy fotowoltaika się jeszcze opłaca?Instalacja 6 kWp w 2026 r.: 2 300–3 950 zł oszczędności rocznie i zwrot po 7–16 latach. O wyniku decyduje autokonsumpcja, nie miasto.
- Ile prądu daje fotowoltaika 6 i 10 kWp?Z 1 kWp w Polsce jest średnio 1 062 kWh rocznie. 10 kWp to ok. 10 600 kWh, ale w grudniu tylko ok. 290 kWh, a w czerwcu ok. 1 300 kWh.
- Fotowoltaika balkonowa: czy się opłaca?Zestaw 800 W na pionowym balkonie w Warszawie daje 410–600 kWh rocznie, od południa ok. 330 zł oszczędności. Trzeba go zgłosić operatorowi.