Gdzie w Polsce najwięcej kopciuchów? Ranking 2479 gmin
W gminie Nowy Dwór w powiecie sokólskim 86,4% domów jednorodzinnych ogrzewa się wyłącznie kopciuchem, czyli kotłem bez klasy albo piecem. To najwyższy wynik w Polsce. W całym kraju takich domów jest 2,09 mln, czyli co trzeci (33,0%). Z 30 gmin z czołówki aż 21 leży w województwie podlaskim, które nie ma uchwały antysmogowej.
Aktualizacja: 18.10.2026 · ok. 12 min czytania · każda liczba ze źródłem
1,29 mln domów grzeje się kotłem, którego uchwała antysmogowa w ich województwie już zakazuje.To 20,4% domów w ewidencji: kotły bez klasy w 12 województwach, kotły klasy 3 i 4 w pomorskim i świętokrzyskim, a w Zielonej Górze, Gorzowie Wielkopolskim i Krakowie kotły zakazane przez ich osobne uchwały. Pieców i kominków tu nie liczymy, bo uchwały dają im inne warunki.
Najważniejsze liczby
- 6 310 044 domy jednorodzinne są w CEEB (Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków), którą prowadzi GUNB (Główny Urząd Nadzoru Budowlanego). Stan na 17.10.2026 r.
- 2 085 056 domów (33,0%) ma jako jedyne ogrzewanie kopciucha: kocioł bez klasy, piec, kominek albo kozę. Kolejne 773 127 (12,3%) grzeje się wyłącznie kotłem klasy 3 lub 4.
- W połowie gmin kopciuch to co najmniej 41,8% domów. W 769 gminach to połowa domów albo więcej.
- Najmniej mają miasta: Kraków 0,9% (paliwa stałe są tam zakazane od 2019 r.), Sopot 3,5%, Warszawa 4,1%.
- Województwa: od 21,2% w śląskim do 52,7% w podlaskim.
Top 30: gminy z największym udziałem kopciuchów
Ranking obejmuje 2477 gmin, które mają w CEEB co najmniej 200 domów. Przy kilkudziesięciu domach jeden wpis zmienia wynik o kilka punktów, a nie chcemy, żeby o miejscu decydował przypadek. Odpadły dwie gminy: Szczawa (89 domów) i Hel (183).
| Miejsce | Gmina | Powiat, województwo | Domy w CEEB | Kopciuch | Kocioł klasy 3–4 | Mapa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Nowy Dwór | sokólski, podlaskie | 840 | 86,4% | 3,1% | mapa |
| 2 | Milejczyce | siemiatycki, podlaskie | 835 | 85,9% | 3,1% | mapa |
| 3 | Sidra | sokólski, podlaskie | 1 089 | 84,6% | 4,4% | mapa |
| 4 | Annopol | kraśnicki, lubelskie | 2 373 | 84,1% | 3,6% | mapa |
| 5 | Klonowa | sieradzki, łódzkie | 864 | 83,9% | 3,9% | mapa |
| 6 | Szudziałowo | sokólski, podlaskie | 1 347 | 83,5% | 4,5% | mapa |
| 7 | Nurzec-Stacja | siemiatycki, podlaskie | 1 391 | 82,8% | 3,7% | mapa |
| 8 | Narew | hajnowski, podlaskie | 1 901 | 82,5% | 3,0% | mapa |
| 9 | Kleszczele | hajnowski, podlaskie | 1 090 | 82,5% | 5,3% | mapa |
| 10 | Jaświły | moniecki, podlaskie | 1 203 | 82,4% | 2,5% | mapa |
| 11 | Krynki | sokólski, podlaskie | 1 087 | 82,2% | 3,0% | mapa |
| 12 | Czyże | hajnowski, podlaskie | 1 018 | 82,0% | 8,7% | mapa |
| 13 | Dubicze Cerkiewne | hajnowski, podlaskie | 937 | 81,5% | 4,5% | mapa |
| 14 | Kuźnica | sokólski, podlaskie | 1 318 | 81,2% | 6,7% | mapa |
| 15 | Trzcianne | moniecki, podlaskie | 1 066 | 81,2% | 5,4% | mapa |
| 16 | Lelkowo | braniewski, warmińsko-mazurskie | 550 | 80,7% | 6,6% | mapa |
| 17 | Dziadkowice | siemiatycki, podlaskie | 760 | 80,4% | 7,4% | mapa |
| 18 | Banie Mazurskie | gołdapski, warmińsko-mazurskie | 751 | 80,4% | 5,5% | mapa |
| 19 | Orla | bielski, podlaskie | 1 499 | 79,9% | 4,3% | mapa |
| 20 | Grodzisk | siemiatycki, podlaskie | 1 191 | 79,7% | 7,7% | mapa |
| 21 | Tuczna | bialski, lubelskie | 1 095 | 79,6% | 8,6% | mapa |
| 22 | Brańsk (gmina wiejska) | bielski, podlaskie | 1 652 | 78,7% | 7,5% | mapa |
| 23 | Michałowo | białostocki, podlaskie | 2 283 | 78,5% | 3,7% | mapa |
| 24 | Kodeń | bialski, lubelskie | 1 250 | 78,0% | 4,8% | mapa |
| 25 | Goszczanów | sieradzki, łódzkie | 1 447 | 77,8% | 5,9% | mapa |
| 26 | Janów | sokólski, podlaskie | 1 172 | 76,8% | 6,5% | mapa |
| 27 | Gródek | białostocki, podlaskie | 2 272 | 76,6% | 2,9% | mapa |
| 28 | Narewka | hajnowski, podlaskie | 1 870 | 76,5% | 3,9% | mapa |
| 29 | Gorzków | krasnostawski, lubelskie | 1 191 | 76,3% | 12,8% | mapa |
| 30 | Dubienka | chełmski, lubelskie | 883 | 76,1% | 11,1% | mapa |
Czołówka to prawie same gminy wiejskie i małe miasta na wschodzie kraju: 21 z podlaskiego, 5 z lubelskiego, po 2 z łódzkiego i warmińsko-mazurskiego. Najwięcej z powiatów sokólskiego, hajnowskiego i siemiatyckiego. W lubelskim i łódzkim kotły bez klasy są już zakazane. W gminach Annopol, Tuczna, Kodeń, Gorzków, Dubienka, Klonowa i Goszczanów taki kocioł ma według CEEB od 31,1% do 66,9% domów.
Zobacz kopciuchy na mapie gmin
Województwa: od jednej piątej do ponad połowy domów
Wynik województwa to średnia ważona liczbą domów: suma domów z kopciuchem podzielona przez wszystkie domy w CEEB. Dzięki temu duże miasta i małe gminy liczą się tyle, ile mają domów.
| Miejsce | Województwo | Domy w CEEB | Kopciuch | Domy z kopciuchem | Kocioł klasy 3–4 | Gminy z wynikiem 50% i więcej |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | podlaskie | 220 720 | 52,7% | 116 285 | 9,8% | 89 z 119 |
| 2 | lubelskie | 439 060 | 47,7% | 209 327 | 14,8% | 133 z 213 |
| 3 | świętokrzyskie | 269 621 | 46,4% | 125 080 | 15,4% | 61 z 102 |
| 4 | warmińsko-mazurskie | 183 169 | 45,0% | 82 368 | 9,2% | 66 z 116 |
| 5 | opolskie | 160 741 | 39,8% | 63 946 | 12,8% | 17 z 71 |
| 6 | łódzkie | 436 684 | 38,7% | 168 811 | 15,1% | 66 z 177 |
| 7 | lubuskie | 142 542 | 37,7% | 53 727 | 8,4% | 32 z 82 |
| 8 | podkarpackie | 445 763 | 35,8% | 159 574 | 14,2% | 37 z 160 |
| 9 | zachodniopomorskie | 186 754 | 32,5% | 60 755 | 7,1% | 45 z 113 |
| 10 | kujawsko-pomorskie | 304 963 | 32,5% | 99 036 | 15,6% | 25 z 144 |
| 11 | mazowieckie | 927 516 | 30,6% | 284 024 | 11,6% | 109 z 314 |
| 12 | pomorskie | 319 773 | 30,3% | 96 898 | 8,5% | 31 z 123 |
| 13 | dolnośląskie | 354 825 | 28,3% | 100 569 | 8,9% | 20 z 169 |
| 14 | wielkopolskie | 626 077 | 27,9% | 174 564 | 13,9% | 26 z 226 |
| 15 | małopolskie | 663 128 | 23,6% | 156 501 | 12,5% | 2 z 183 |
| 16 | śląskie | 628 708 | 21,2% | 133 591 | 10,9% | 10 z 167 |
Podlaskie i warmińsko-mazurskie to jedyne województwa bez uchwały antysmogowej. Śląskie i małopolskie, gdzie uchwały przyjęto najwcześniej, mają najmniej kopciuchów. To zbieżność w danych. Sama tabela nie mówi, co ją powoduje.
Kopciuchy a uchwały antysmogowe: gdzie kotły są po terminie
Uchwała antysmogowa to akt sejmiku województwa, który mówi, od kiedy nie wolno używać starych kotłów. Ma ją 14 województw. W 12 z nich termin dla kotłów bez klasy już minął. W pomorskim i świętokrzyskim minął także termin dla kotłów klasy 3 i 4.
Policzyliśmy domy, które według CEEB mają kocioł zakazany już dziś w ich województwie. W tym zestawieniu nie ma pieców, kominków i kóz, bo uchwały pozwalają ich używać po spełnieniu warunków (na przykład sprawności albo filtra pyłu), a CEEB tego nie pokazuje.
| Województwo | Kotły bez klasy zakazane od | Kotły klasy 3–4 zakazane od | Domy z kotłem po terminie | Udział domów |
|---|---|---|---|---|
| świętokrzyskie | 1.07.2023 | 1.07.2024 (klasa 5: 1.07.2026) | 122 657 | 45,5% |
| pomorskie | 1.09.2024 | 1.09.2026 | 99 615 | 31,2% |
| lubelskie | 1.01.2024 | 1.01.2027 (klasa 5: 1.01.2030) | 133 568 | 30,4% |
| łódzkie | 1.01.2025 | 1.01.2028 | 118 319 | 27,1% |
| kujawsko-pomorskie | 1.01.2024 | 1.01.2028 | 78 015 | 25,6% |
| podkarpackie | 1.01.2026 | 1.01.2028 | 106 744 | 23,9% |
| zachodniopomorskie | 1.01.2024 | 1.01.2028 | 44 189 | 23,7% |
| wielkopolskie | 1.01.2024 | 1.01.2028 | 138 785 | 22,2% |
| dolnośląskie | 1.07.2024 | 1.07.2028 | 76 503 | 21,6% |
| mazowieckie | 1.01.2023 | 1.01.2028 | 175 572 | 18,9% |
| małopolskie | 1.05.2024 (Kraków: wszystkie paliwa stałe od 1.09.2019) | 1.01.2027 | 99 789 | 15,0% |
| śląskie | 1.01.2026 | 1.01.2028 | 93 575 | 14,9% |
| lubuskie | 1.01.2027 (Zielona Góra i Gorzów Wlkp.: 1.01.2023) | 1.01.2027 (Zielona Góra i Gorzów Wlkp.: 1.01.2023) | 2 544 | 1,8% |
| opolskie | 1.01.2030 | 1.01.2032 | – | – |
| podlaskie | brak uchwały | brak uchwały | – | – |
| warmińsko-mazurskie | brak uchwały | brak uchwały | – | – |
Najwyższy udział ma świętokrzyskie: 45,5% domów, bo kotły klasy 3 i 4 są tam zakazane od lipca 2024 r. Od lipca 2026 r. obowiązuje tam też zakaz kotłów klasy 5 bez ekoprojektu, ale CEEB nie rozdziela klasy 5 i ekoprojektu, więc tych kotłów nie doliczamy. W pomorskim kotły klasy 3 i 4 są zakazane od 1 września 2026 r.
Kolejne terminy są blisko. Od 1 stycznia 2027 r. w małopolskim nie będzie można używać kotłów klasy 3 i 4 (w CEEB to 83 094 domy), w lubelskim również (64 877 domów), a w lubuskim, poza Zieloną Górą i Gorzowem, wszystkich kotłów poniżej klasy 5 (49 297 domów).
20 gmin z największym udziałem kotłów po terminie
| Gmina | Powiat, województwo | Domy w CEEB | Kocioł bez klasy | Kocioł klasy 3–4 po terminie | Razem po terminie | Mapa |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Baćkowice | opatowski, świętokrzyskie | 1 357 | 45,2% | 22,5% | 67,6% | mapa |
| Klonowa | sieradzki, łódzkie | 864 | 66,9% | – | 66,9% | mapa |
| Goszczanów | sieradzki, łódzkie | 1 447 | 63,5% | – | 63,5% | mapa |
| Osiek | staszowski, świętokrzyskie | 2 201 | 28,0% | 34,6% | 62,6% | mapa |
| Iwaniska | opatowski, świętokrzyskie | 1 894 | 37,1% | 24,9% | 62,0% | mapa |
| Klimontów | sandomierski, świętokrzyskie | 2 133 | 47,0% | 14,7% | 61,7% | mapa |
| Bieliny | kielecki, świętokrzyskie | 2 569 | 43,1% | 18,4% | 61,5% | mapa |
| Trzebielino | bytowski, pomorskie | 629 | 52,9% | 8,3% | 61,2% | mapa |
| Konarzyny | chojnicki, pomorskie | 515 | 51,3% | 8,5% | 59,8% | mapa |
| Imielno | jędrzejowski, świętokrzyskie | 1 462 | 38,4% | 20,7% | 59,1% | mapa |
| Bodzentyn | kielecki, świętokrzyskie | 3 294 | 27,3% | 31,3% | 58,6% | mapa |
| Kołczygłowy | bytowski, pomorskie | 888 | 50,9% | 7,7% | 58,6% | mapa |
| Bogoria | staszowski, świętokrzyskie | 2 260 | 43,2% | 15,2% | 58,5% | mapa |
| Annopol | kraśnicki, lubelskie | 2 373 | 58,4% | – | 58,4% | mapa |
| Kąkolewnica | radzyński, lubelskie | 2 218 | 58,3% | – | 58,3% | mapa |
| Jarczów | tomaszowski, lubelskie | 1 007 | 58,3% | – | 58,3% | mapa |
| Główczyce | słupski, pomorskie | 1 299 | 44,3% | 13,9% | 58,3% | mapa |
| Brzeźnio | sieradzki, łódzkie | 1 950 | 58,2% | – | 58,2% | mapa |
| Łubnice | staszowski, świętokrzyskie | 1 329 | 33,0% | 25,1% | 58,1% | mapa |
| Czorsztyn | nowotarski, małopolskie | 2 083 | 57,9% | – | 57,9% | mapa |
W 104 gminach co najmniej połowa domów ma kocioł po terminie, z tego 51 w świętokrzyskim i 33 w pomorskim. W liczbach bezwzględnych najwięcej takich domów mają Częstochowa (3433), Kielce (3265), Busko-Zdrój (3099) i Łódź (3012).
Co może zrobić mieszkaniec
- Sprawdź swój kocioł. Klasa i rok produkcji są na tabliczce znamionowej albo w dokumentach kotła. Bez nich trudno przy kontroli wykazać, że kocioł ma klasę.
- Sprawdź termin w swoim województwie. Streszczenie uchwały i dane Twojej gminy są na stronie województwa, np. Pompa ciepła w województwie lubelskim. Śląską uchwałę opisujemy w tekście Uchwała antysmogowa na Śląsku.
- Złóż wniosek do Czystego Powietrza. Program dofinansowuje wymianę kotła na paliwo stałe poniżej klasy 5, czyli kopciucha i kotła klasy 3 lub 4, a także ocieplenie. Wniosek złożysz przez operatora programu: urząd gminy, jeśli prowadzi punkt, albo wojewódzki fundusz ochrony środowiska. Pomoc operatora jest bezpłatna. Szczegóły: Pompa ciepła z Czystego Powietrza.
- Uważaj na oszustów. Nikt nie może zagwarantować dotacji, a program nie przewiduje płatnych pośredników. Jak rozpoznać naciągacza, piszemy w tekście Czyste Powietrze: jak rozpoznać oszusta. Firmę, która puka do drzwi, sprawdzisz na stronie Ktoś puka?
- Porównaj oferty, zanim podpiszesz. Wpisz liczby z oferty na pompę ciepła na stronie Sprawdź ofertę.
- Wymieniłeś już kocioł? Sprawdź, czy Twoja deklaracja w CEEB jest aktualna. Jeśli nie, dom nadal liczy się w statystyce jako kopciuch.
Jak liczyliśmy
- Źródło: raport GUNB „Struktura budynków jednorodzinnych dla zestawienia źródeł c.o.” (c.o. to centralne ogrzewanie) w podziale na gminy, stan na 17.10.2026 r. Gminy według TERC (rejestru jednostek podziału terytorialnego) z 1.01.2026 r., razem 2479. Miasta na prawach powiatu mają wartości z raportu powiatowego.
- Kopciuch to wskaźnik GUNB „budynki wyłącznie z pozaklasowymi źródłami c.o. na paliwa stałe”: dom, w którym jedynym ogrzewaniem jest kocioł bez klasy, piec, kominek albo koza, osobno lub razem. Domy, które mają kopciucha i na przykład kocioł gazowy, do wskaźnika nie wchodzą. Z 2 085 056 domów z kopciuchem 643 525 ma tylko piec, kominek albo kozę.
- Próg 200 domów w rankingu gmin. Gminy miejsko-wiejskie mają dane dla całej gminy, czyli miasta razem z wsiami.
- Województwa: średnia ważona liczbą domów w CEEB.
- Kotły po terminie: kocioł bez klasy (także razem z piecem) w województwach, w których termin minął przed 18.10.2026 r., oraz kocioł klasy 3 lub 4 w pomorskim i świętokrzyskim. Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski i Kraków mają osobne uchwały i liczymy je według nich. Terminy uchwał sprawdziliśmy 17 i 18.10.2026 r.
- Zastrzeżenie. CEEB to deklaracje właścicieli i dane z inwentaryzacji gmin. Nie zawsze obejmuje wszystkie domy w gminie, a część właścicieli wymieniła kocioł i nie poprawiła wpisu. Liczby pokazują skalę, a nie wynik kontroli.
Dla dziennikarzy i samorządów
Dane z tego zestawienia możesz cytować z podaniem źródła: woleOZE.pl na podstawie CEEB (GUNB), z linkiem do tej strony. Liczby dla każdej gminy są na mapie i na stronie gminy w tabeli „Gmina w liczbach”. Pytania o dane: [email protected].
Częste pytania
Co to jest kopciuch?
Potoczna nazwa kotła na węgiel lub drewno bez żadnej klasy, czyli poniżej klasy 3, albo bez tabliczki. W tym rankingu, tak jak w statystyce GUNB, liczymy też piece, kominki i kozy, jeśli są jedynym ogrzewaniem domu.
Skąd wiadomo, ile kopciuchów jest w mojej gminie?
Z CEEB, do której właściciele domów składają deklaracje o źródłach ciepła. Wynik dla każdej gminy pokazuje mapa kopciuchów. Po kliknięciu gminy zobaczysz też udział pomp ciepła i wnioski do Czystego Powietrza.
Dlaczego urząd gminy podaje inne liczby?
CEEB zmienia się codziennie, a gmina może mieć własną inwentaryzację, na przykład z kontroli. Część domów nie złożyła deklaracji, a część wymieniła kocioł bez aktualizacji wpisu. Nasze liczby to stan z 17.10.2026 r.
Czy za kopciucha grozi kara?
Tak, tam, gdzie termin z uchwały już minął. Za nieprzestrzeganie uchwały antysmogowej grozi grzywna: w postępowaniu mandatowym do 500 zł, a w sądzie od 20 do 5000 zł. Kara nie zwalnia z obowiązku wymiany kotła.
Gdzie złożyć wniosek o dotację na wymianę kotła?
W punkcie Czystego Powietrza w urzędzie gminy albo w wojewódzkim funduszu ochrony środowiska. Listę operatorów prowadzi strona czystepowietrze.gov.pl. Pomoc przy wniosku jest bezpłatna.
Źródła
- GUNB, Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków: struktura budynków jednorodzinnych według źródeł ciepła, raporty gminne i powiatowe (stan na 17.10.2026, opracowanie woleOZE.pl), stan na 2026-10-18
- Czyste Powietrze, Operatorzy programu (29.09.2026), stan na 2026-10-18
- NFOŚiGW, Program priorytetowy Czyste Powietrze, wersja od 20.07.2026 (PDF), stan na 2026-10-18
- ISAP, Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 647, art. 334, stan na 2026-10-18
- ISAP, Kodeks wykroczeń, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734, art. 24, stan na 2026-10-18
- ISAP, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1336, art. 96, stan na 2026-10-18
- Sejmik Województwa Dolnośląskiego, uchwała nr XLI/1407/17 (Dz. Urz. Woj. Doln. 2017 poz. 5155, PDF), stan na 2026-10-18
- Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego, uchwała antysmogowa nr VIII/136/19 ze zmianami, stan na 2026-10-18
- Sejmik Województwa Lubelskiego, uchwała nr XXIII/388/2021 (Dz. Urz. Woj. Lub. 2021 poz. 917, PDF), stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego, uchwały antysmogowe (nr XLVI/732/18, XLVI/733/18, XLVI/734/18), stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, uchwała antysmogowa nr XLIV/548/17 ze zmianami, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, uchwały antysmogowe dla Małopolski i Krakowa, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, uchwała antysmogowa nr 162/17 ze zmianami, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego, uchwała antysmogowa nr XXXII/367/2017 ze zmianami, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego, uchwała antysmogowa nr LII/869/18: terminy wymiany kotłów, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, treść uchwał antysmogowych nr 309/XXIV/20 i 310/XXIV/20, stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, uchwała Sejmiku nr V/36/1/2017, stan na 2026-10-18
- Sejmik Województwa Świętokrzyskiego, uchwała nr XXII/292/20 (Dz. Urz. Woj. Świętokrz. 2020 poz. 2616, PDF), stan na 2026-10-18
- Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, uchwały antysmogowe (kampania 2026), stan na 2026-10-18
- Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, uchwała nr XXXV/540/18 (Dz. Urz. 2018 poz. 4984, PDF), stan na 2026-10-18
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska, uchwały antysmogowe w województwach (podlaskie i warmińsko-mazurskie bez uchwały), stan na 2026-10-18
Czytaj dalej
- Gdzie najwięcej słońca dla paneli?Panele 1 kWp dają w Polsce od 937 kWh rocznie w Piechowicach do 1118 kWh w Jaworze, ale województwa różnią się między sobą tylko o ok. 7%.
- Gdzie w Polsce najzimniej?Dom w Zakopanem potrzebuje na ogrzewanie o 90% więcej ciepła niż w Gubinie, co przy pompie ciepła i nowym domu 150 m² daje ok. 2 200–3 000 zł rocznie więcej za prąd.
- Gdzie najwięcej pomp ciepła?W Kleszczowie i Łubiance pompa ciepła jest jedynym źródłem ogrzewania w prawie co piątym domu jednorodzinnym z CEEB, a w całej Polsce w 3,6%.